Sprawdzanie kontrahenta pod kątem AML - co musisz wiedzieć?

Weryfikacja AML to dziś obowiązek nie tylko banków. Coraz szerszy krąg firm musi sprawdzać swoich kontrahentów pod kątem ryzyka związanego z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu – a niedopełnienie tego obowiązku grozi wysokimi karami administracyjnymi. Poniżej wyjaśniamy, na czym polega taka weryfikacja, kogo dotyczy i jak sprawdzić firmę pod tym kątem szybciej, korzystając z Raportu+ w RiskRadar.

Poniższy artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W razie wątpliwości co do obowiązków Twojej firmy wynikających z ustawy AML, skonsultuj się z prawnikiem lub doradcą compliance.

Czym jest weryfikacja AML i kogo dotyczy?

AML (Anti-Money Laundering) to zespół obowiązków wynikających z ustawy z 1 marca 2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Ustawa nakłada te obowiązki na tzw. instytucje obowiązane – katalog ten jest szeroki i obejmuje m.in. banki, zakłady ubezpieczeń, biura rachunkowe, podmioty prowadzące kantory oraz giełdy kryptowalut, a także – co często bywa zaskoczeniem – przedsiębiorców przyjmujących lub dokonujących płatności gotówkowych o wartości równej lub przekraczającej równowartość 10 000 euro, niezależnie od branży.

Do podstawowych obowiązków instytucji obowiązanej należy stosowanie środków bezpieczeństwa finansowego wobec klienta, czyli m.in.:

• identyfikacja klienta i weryfikacja jego danych rejestrowych,
• identyfikacja beneficjenta rzeczywistego,
• sprawdzenie, czy klient (lub osoba go reprezentująca) jest osobą zajmującą eksponowane stanowisko polityczne (PEP),
• bieżąca ocena stosunków gospodarczych z klientem,
• przekazywanie określonych informacji do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF).

Za niedopełnienie tych obowiązków ustawa przewiduje kary administracyjne, które mogą sięgać nawet 1 000 000 euro, dlatego warto sprawdzić, czy Twoja działalność nie kwalifikuje się jako instytucja obowiązana – nawet jeśli nie jest to oczywiste na pierwszy rzut oka.

Co dokładnie trzeba sprawdzić w ramach weryfikacji AML?

W praktyce weryfikacja kontrahenta pod kątem AML obejmuje kilka elementów:

• Tożsamość i dane rejestrowe firmy – czy podmiot faktycznie istnieje, jaka jest jego forma prawna i kto go reprezentuje.
• Beneficjent rzeczywisty – czyli osoba fizyczna, która faktycznie sprawuje kontrolę nad spółką, nawet jeśli formalnie nie figuruje jako jej właściciel. W Polsce dane te gromadzi Centralny Rejestr Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR).
• Status PEP – czy kontrahent lub osoby z nim związane zajmują lub zajmowały eksponowane stanowiska polityczne, co wiąże się z podwyższonym ryzykiem.
• Listy sankcyjne – czy podmiot lub osoby z nim związane nie figurują na krajowych lub międzynarodowych listach sankcyjnych.
• Status VAT – w tym obecność na białej liście podatników VAT, co jest istotne przy ocenie wiarygodności podatkowej kontrahenta.

Warto podkreślić, że dostęp do CRBR i sposób weryfikacji tych danych podlegają zmianom legislacyjnym – przepisy dotyczące jawności rejestru są obecnie modyfikowane, dlatego dobrze jest opierać się na aktualnych źródłach, a nie na wiedzy sprzed kilku lat.

Gdzie sprawdzić te dane?

Część informacji można sprawdzić samodzielnie i bezpłatnie – np. podstawowe dane rejestrowe w CEIDG lub KRS, status VAT na białej liście podatników. Problem w tym, że dane istotne dla pełnej weryfikacji AML (beneficjent rzeczywisty, status PEP, listy sankcyjne) są rozproszone w różnych rejestrach i bazach, a samodzielne sprawdzenie każdego z nich z osobna, dla każdego kontrahenta, jest czasochłonne.

Jak przyspieszyć weryfikację AML – sekcja AML w Raporcie+

Zamiast sprawdzać każdy z elementów osobno, w RiskRadar można pobrać Raport+, który zawiera dedykowaną sekcję AML. Znajdziesz w niej informacje o listach sankcyjnych, statusie beneficjenta rzeczywistego oraz statusie VAT, zebrane razem z pozostałymi danymi o firmie – rejestrowymi, finansowymi i dotyczącymi zadłużenia.

Dane pobierane są na bieżąco, w tym bezpośrednio z CEIDG i KRS, a wygenerowanie raportu trwa mniej niż minutę. Dzięki temu weryfikację AML można przeprowadzić jako element tego samego procesu, w którym sprawdzasz wiarygodność płatniczą kontrahenta, zamiast traktować ją jako osobny, dodatkowy krok.

Kiedy warto przeprowadzić weryfikację AML?

Weryfikację AML warto przeprowadzić:

• przed nawiązaniem współpracy z nowym kontrahentem,
• przy transakcjach o wysokiej wartości, zwłaszcza rozliczanych gotówkowo,
• gdy kontrahent działa przez pośrednika lub pełnomocnika,
• okresowo, w ramach bieżącej oceny ryzyka współpracy z danym partnerem – szczególnie jeśli Twoja firma jest instytucją obowiązaną w rozumieniu ustawy.

Sprawdź Raport+ z sekcją AML – bezpłatnie

Wypełnij formularz na stronie riskradar.pl i umów się na prezentację systemu. W ramach 7-dniowego bezpłatnego okresu próbnego otrzymasz pełny dostęp do systemu oraz realne Raporty+ o Twoich kontrahentach, wraz z sekcją AML.

Masz pytania? Infolinia czynna od poniedziałku do piątku, w godz. 8:00–16:00: 71 74 74 744 lub kontakt@riskradar.pl.